logo

Archive for the ‘Internat na przełomie wieków’ Category:

DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE ORGANIZOWANIA BURS

Jak już wspomniano, obok Towarzystwa Szkoły Ludowej intensywną działalność w zakresie organizowania burs prowadziła Polska Macierz Szkol­na. W 1922 r. działało 13 burs PMS, a w 1925 już 25. Były one zlokalizowane na obszarach województw: kieleckiego (3), łódzkiego (1), lubelskiego (2), białostockiego (3), nowogrodzkiego (3) i wołyńskiego (13). W 1927 r. polskie towarzystwa oświatowe prowadziły 60 burs, w których mieszkało 1954 wychowanków. Największą liczbą burs dysponowała Polska Macierz Szkolna — Warszawa (33) oraz Towarzystwo Szkoły Ludowej (18), natomiast Polska Macierz Szkolna Ziem Wschodnich — Wilno miała ich 8, a Macierz Szkolna Księstwa Cieszyńskiego J. Kornecki w podsumowaniu dorobku polskich towarzystw
Czytaj więcej


NAJWIĘKSZA BURSA

Podobnie jak w przypadku TSL po 1930 r., liczba burs PMS zmalała. W 1931 r. było ich tylko 18 (w województwie wołyńskim 6, poleskim 5, nowogródzkim 4 i białostockim 3). Cztery lata później liczba ich zmniejszyła się do TO. W 1937 r. PMS miała 11 burs, w których przebywało 307 wycho­wanków, a w 1938 r. — 10 z liczbą 377 wychowanków. Największa bursa znajdo­wała się w Sarnach (96 wychowanków), a najmniejsze (2 bursy) w Ostrołęce, w których przebywało 18 uczniów.Likwidowanie burs PMS spowodowane było przede wszyskim brakiem środków, spadkiem liczby kandydatów mo­gących opłacić pełne utrzymanie, nieotrzymywaniem zasiłków ze źródeł państwowych i
Czytaj więcej


ANALIZA MATERIAŁU

Analiza wyżej przedstawionego materiału dowodzi, że w latach 1880—1939 spośród organizacji społecznych największy udział w zakładaniu i utrzymywa­niu burs i internatów miały dwie, a mianowicie: Towarzystwo Szkoły Ludo­wej i Polska Macierz Szkolna. Były one organizowane przede wszystkim na obszarach o rzadkiej sieci szkół. Było to jednak stanowczo za mało wobec rosnących (aktualnych) potrzeb społecznych, tym bardziej, że powstawało wiele nowych typów szkół, przede wszystkim dużych zakładów kształcenia nauczycieli. Największą ilością internatów i burs dysponowały preparandy i semi­naria nauczycielskie. Udział państwa w organizowaniu i utrzymywaniu tych burs w porównaniu z takimi zakładami innych typów był największy. Pierwsza pieparanda powstała 1 II 1918
Czytaj więcej


DOŚWIADCZENIA Z DZIAŁALNOŚCI

Doświadczenia z działalności tej szkoły bez bursy wpłynęły na zmianę stanowiska Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i następne placówki powołane zostały już’ wraz z bursami. W końcu r. sz. 1917/18 na 4 istniejące preparandy, w których łącznie uczyło się 234 uczniów, 3 (w Chełmnie Lubelskim, Skiernie­wicach i Zduńskiej Woli) posiadały bursy.Dane przedstawione ^w tabeli 6. wskazują, że najwyższy odsetek słuchaczy preparand stanowiły dzieci drobnych rolników (odpowiednio w porównywa­nych latach szkolnych 52 i 53), Kolejną grupę stanowili uczniowie wywodzący się z rodzin kupieckich i rzemieślniczych. Z analizy tych danych (odnieść ją można i do wychowanków burs) doko­nanej przez MWRiOP wynika ponadto,
Czytaj więcej


WARUNKI W BURSACH

Były to dzieci rolników, „(…) posiadających przeważnie mniej niż 20 morgów ziemi. Bogatsi gospodarze, o ile kształcą dzieci, to oddają je zwykle do gimnazjów”.Bursy preparand nauczycielskich stanowiły więc ważny czynnik dostępu młodzieży do tych szkół.Warunki w bursach preparand nauczycielskich były skromne, lecz gwaran­towały wyższy standard bytowania i lepsze warunki do nauki w porównaniu z warunkami oferowanymi na stancjach. A. Markiewicz, pierwszy dyrektor preparandy w Pułtusku, przy której także założono bursę, pisał: „Ciasny lokal, własne i rozmaite łóżka i pościel nie dodawały sypialniom estetycznego wy­glądu. Ale dziatwę uchroniliśmy od głodu, jadła skromnie, lecz wystarcza­jąco”. Adrian WieczorkowskiCześć! Bardzo mi miło, że jesteś
Czytaj więcej


OPŁATY ZA POBYT

Warunki opłat za pobyt w bursie były dogodne. „Żąda się mianowicie od rodziców tyle produktów, ile normalnie dziecko spożywa, i niewielką sumę pieniędzy na produkty kupne”’. Ponadto bursy preparand subsydiowane były przez niektóre ministerstwa, instytucje komunalne, sejmiki powiato­we itp. Dzieciom biednych rodziców udzielano zniżek lub całkowicie zwalniano od opłat. Wielu wychowanków burs korzystało także z pomocy Polsko-Ame­rykańskiego Komitetu Pomocy Dzieciom, np. w r. sz. 1920/21 około 60% młodzieży korzystało z pomocy żywnościowej pochodzącej z tego źródła. W drugiej połowie lat dwudziestych liczba preparand zaczęła maleć, ponieważ ich funkcje przejmowały szkoły powszechne. Mianowicie w r. sz. 1922/23 było ich 49, a w
Czytaj więcej